بەختیار پالانی
palany.kurdblogger.com بەرپرسی ویبلاگ:بەختیار پالانی ئیمیل:Bakhtear_palany@yahoo.com ،مۆبایل/ 07504655463

لاپه‌ڕه‌کان

ده‌ستپێک
ئه‌لبۆمی وێنه‌کان
زانیاری
ئه‌رشیڤ
دراوسێکان

چینی بابه‌ته‌کان

هەوال

وێبڵاگی دۆستان

http://http://www.mexmurpress.com/
http://http://www.kurdistannet.info/
http://http://www.yndk.com/

مەخموور لە گونديَكى گەورە دەچيَت


,02:29 , 2010/8/15 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

مه‌خموور له‌ گه‌شته‌كه‌ی (دبلیۆ ئارهه‌ی) حاكمی سیاسی هه‌ولێردا

حاكمی سیاسی هه‌ولێر شایه‌دی سیاسه‌تزانی برایماغاو جه‌نگاوه‌ری خورشیدی برای ده‌دات

 

به‌ختیار محه‌ممه‌د

 


,13:26 , 2010/6/18 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

دابه‌ش كردنه‌وه‌ی چه‌كی‌ قه‌ره‌بووی‌ (140) ده‌ستپێده‌كاته‌وه‌

 بڕیاره‌ دوای‌ بڵاوكردنه‌وه‌ی‌ یاسای‌ بودجه‌ی‌ ئیراق له‌ ڕۆژنامه‌ی‌ وه‌قایعی‌ ئیراق له‌ چه‌ند ڕۆژی‌ ئاینده‌دا، ده‌ست به‌ دابه‌ش كردنی‌ چه‌كی‌ قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ی‌ ماده‌ی‌ (140)ی‌ ئاواره‌ و هاورده‌كان بكرێت.


,11:50 , 2010/3/13 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

مه‌خموور ناگه‌ڕێته‌وه‌

به‌ختیار محه‌ممه‌د

دوای ئه‌وه‌ی سه‌رۆكی كوردستان له‌به‌رده‌م ئه‌ندامانی خوڵی پێشووی په‌رله‌مان ئه‌وه‌ی خسته‌روو كه‌ قه‌زای مه‌خموور تاهه‌نووكه‌ سه‌ر به‌پارێزگای هه‌ولێره‌و نووسراوه‌كانیش ئاماژه‌ به‌وه‌ده‌ده‌ن كه‌ مه‌خموور به‌ مه‌رسوومی كۆماری نه‌خراوه‌ته‌ سه‌ر موسڵ هه‌ر بۆیه‌ كێشه‌كه‌ ئاڵۆز نییه‌و ده‌كرێ‌ مه‌خموور بگه‌ڕێته‌وه‌. تا ئه‌و شوێنه‌ هیچ قسه‌یه‌كم نییه‌ تا ئه‌وكاته‌ی كه‌ به‌چاوی خۆم ته‌واوی ئه‌و نووسراوانه‌م بینی كه‌ له‌لایه‌ن ئیداره‌ی مه‌خموور داواكراوه‌ بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی ئیداره‌ی مه‌خموور بۆ سه‌ر هه‌ولێر هه‌روه‌ك له‌سه‌ر زاری قایمقامی پێشووی مه‌خموور ئه‌وه‌م بیست كه‌ چه‌ندین نووسراو هه‌ن ئاماژه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی كه‌ مه‌خموور ده‌بوایه‌ بگه‌ڕێته‌وه‌ سه‌ر هه‌ولێر


,10:27 , 2009/12/1 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

مه‌خموور له‌قه‌زاوه‌ بۆ گوند.....به‌ختیار پالانی

كوردستان به‌سه‌رجه‌م شارو شارۆچكه‌و گونده‌كانیه‌وه‌ ئه‌و به‌هه‌شته‌ نییه‌ كه‌ پارتی‌و یه‌كێتی بانگه‌شه‌ی بۆ ده‌كه‌ن! ئه‌و دۆزه‌خه‌ش نییه‌ كه‌ هه‌ندێ لایه‌نی دیكه‌ قوڵتری ده‌كه‌ن، به‌ڵام ئه‌وه‌ی تێبینی ده‌كرێت دووباره‌كردنه‌وه‌ی به‌ڵێنه‌ زه‌ق‌و بریقه‌داره‌كانه‌ به‌ر له‌هه‌ڵبژاردن‌و له‌كاتی هه‌ڵبژاردن به‌خه‌ڵكی كوردستان ده‌درێت. به‌داخه‌وه‌ له‌م هه‌رێمه‌ دواكه‌وتووه‌ی كوردستان كه‌ (مه‌خموور)ی ناوه‌، هه‌شتا ساڵه‌ قه‌زایه‌ كه‌چی له‌گوندێكی گه‌وره‌ ده‌چێت.


,15:56 , 2009/10/6 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

رۆژنامەنووس پارێزەرو پۆلیس نییە

-بةختيار ثالاَنى

قسة لةسةر راطةياندن زؤرة، بةتايبةت لةم قؤناغةى ئيَستادا، كةرؤذ لةدواى رؤذ ذمارةى بلاَوكراوةو كةنالَى جياجيالة زيادبووندان، لةطةلَ فراوانبوونى بوارى راطةياندن بةهةمان شيَوةش ئاستةنط وكيَشةى زؤرتر ديَنة ئاراوة.

ديارة لةنيَو دراماى راطةياندا كاراكتةرى سةرةكى كةخؤى وةك ثالَةوان دةنويَنىَ كةسيَتى رؤذنامةنووسة، رؤذنامةنووس زياتر لةهةر كةسيَكى ديكة زووترو ئاسانتر دةردةكةويَت.

دةربارةى ثيَناسةيةك بؤرؤذنامةنووس وثيشةى رؤذنامةنووسى لةيةكيَك لةموحازةرةكانى دكتؤر سةثان(مامؤستا لةبوارى راطةياندن لةكؤليذى ئاداب)، بابةتيَكى زؤر طرنطى دةربارةى رؤذنامةنووسى كوردى دركاندو طووتى:( رؤذنامةنووس ثاريَزةرو ثؤليس نيية، بةلكو ئةركى دةرخستنى راستييةكان ونيشاندانى هةر روداو وباسيَكة).


,16:53 , 2009/9/2 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

كورده‌ جووه‌كانی مه‌خموور زێدی خۆیان به‌سه‌ر ده‌كه‌نه‌وه‌

ئا/ رؤزنامه ى ده‌نگی مه‌خموور

به‌شێوه‌یه‌كی گشتی ده‌رباره‌ی مێژووی ده‌ڤه‌ری مه‌خموورو شاره‌دێكانی ده‌وروبه‌ری شتێكی ئه‌وتۆو سه‌رچاوه‌یه‌كی مێژوویی وه‌ك په‌رتووك و نووسراوی فه‌رمی زۆر به‌كه‌می و بگره‌ هه‌ر به‌رچاو ناكه‌وێ‌، هه‌رچه‌نده‌ هه‌وڵه‌كان زۆرن بۆ نووسینه‌وه‌ی مێژووی دێرینی ده‌ڤه‌ره‌كه‌ له‌لایه‌ن هه‌ندێ‌ له‌ رۆژنامه‌نووسانی ناوچه‌كه‌وه‌، به‌ڵام تائێستا هه‌وڵه‌كان بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ سه‌ركه‌وتوو نه‌بوونه‌.


,16:01 , 2009/6/16 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

عارەب عوسمان: بە دواى حەيران بێژان بگەرِێن تاوەكو لە ژيان ماون

 

لة دواى كؤضى دوايى هونةرمةندى طةورة رةسولَ طةردى هونةرمةنديَكى ديكةى حةيرانبيَذ هاتة نيَو مةيدانى هونةرى لاوك و حةيران ئةويش هونةرمةندى طةورة عارةب عوسمان بوو، ناوى تةواوى عارةب عوسمان جةرجيسة، لة سالَى 1952 لة طةرةكى تةيراوة لة دايك بووة، بة هؤى بارودؤخى سةختى ذيان و كؤضى دوايى باوكى لة قؤناغى ناوةندى واز لة خويَندن دةهيَنىَ، لة سةرةتاى سالاَنى 1970 بة هاوكارى هونةرمةند جةمال هيدايةت سةرؤكى تيثى هونةرى هةوليَر دةست بة سروود طوتن دةكات و بؤ يةكةمجار لةسالَى 1976 يةكةمين بةرهةمى خؤى بةناوى بلويَرى شوان تؤمار دةكات و تا دةطاتة ئةمرؤكة بة دةيان بةرهةمى جوان و نايابى ثيَشكةش بة هونةرى  كوردى  كردووة.  

,15:08 , 2008/10/23 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

هاوار ئاغاى دزەيى: خەڵكى مەخموور هەردەم پياو بوونە، بەڵام هەردەم مەغدور بوونە

 

ئةطةر بمانةوىَ باس لةميَذووى شارى مةخموور بكةين ئةوا ناكرىَ باس لةكةسايةتى ناودارى طةلةكةمان  (برايماغاى دزةيى) نةكةين،  لةضاوثيَكةوتنيَكدا لةطةلَ هاوار ئاغاى دزةيى بة ذيانء بةسةرهاتى ئةم كةسايةتيةدا دةضينةوة.- بةختيار محةمةد / هةوليَر

,14:43 , 2008/10/23 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

ئەگەرى هاتنى سوپاى ئێراق بؤ مەخموور - خەليل پاڵانى

 خةليل ثالاَنى ناردنى هيَزى فرياطوزارى و سةربازى سوثاى ئيَراق بؤ ناوضة دابرِاوةكانى باشوورى كوردستان و تيَكدانى رةوشى ئارامى ئةو ناوضانة، ثرسيَكى ضاوةرِوانكراو بوو، لة بةر ئةوةى رووداو طةليَكى هاوشيَوة لة ميَذووى كورد لة ئيَراق تؤماركراوة و طةواهى ئةو راستيانة دةخةنة رِوو، كة ئةمرِؤ يا سبةى شةريَكى كورد و حكومةتى ئيَراقى عةرةبى بةرثا دةبيَت.

,14:17 , 2008/10/23 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

چاوەرئ رۆژنامەی دەنگی مەخموور بن

رؤذنامةى دةنطى مةخموور ذمارة يةكى لة مانطى داهاتوو دةردةضآ بةو بؤنةوةيةوة داوا لةهةموو لايةك دةكةين بة بابةتى جؤراوجؤر رؤذنامةكةمان دةولةمةند بكةن، رؤذنامةكةمان تايبةت بة سنوورى قةزاى مةخموور هيواداراين ئةو تواناى نووسين و زانيارى زياترى لةسةر شارؤضكةى مةخموور هةية بؤمان رةوان بكةن. دةتوانن بابةتةكانتان بةم ناونيشانانة رةوانة بكةن:

 - مةخموور / نووسينطةى هيَدى  بةرامبةر قوتابخانةى بازارطةى كضان لةمةخموور- هةوليَر /ئاشتى رؤذنامةفرؤش لةناو بازارى هةوليَر- ئيميَل / bakhtear_palany@yahoo.com- ذمارةى مؤبايل / 07504655463

,15:37 , 2008/9/26 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

ناوى مەخموور لە جى هاتووە؟

 

 

بةختيار ثالاَنى     

 شارؤضكةى مةخموور ياخود  قةزاى مةخموور، ميَذوويَكى كؤنى هةية دةطةرِيَتةوة بؤسةردةمانى بةرلةئيسلام وئاشوورييةكان وكلدانييةكان.. ميَذووى ئاوةدانى لةدةظةرى مةخموور زؤركؤنة ضةندين شويَنةوارو ئاسةوارى كؤنى تيَدا دؤزراوةتةوة، بؤية ئةطةر بمانةوىَ ثيَناسةيةك بؤناوى مةخموور بكةين دةبينين ضةندين رِاووبؤضوون هةن كة ليَرةدا تةواوى ئةو راووبؤضانة دةخةينة روو:

 


,04:07 , 2008/8/10 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

چەند دیمەنیکی شاری مەخموور

ليَرةدا ضةند ديمةنيَكى شارى مـةخموورتان ثيَشكةش دةكةين، ويَنةكانيش هةمةرةنطن

 تايبةتن بة شويَنةوارةكان وئاسةوارة كؤنةكان و كةسايةتيةكان، هةروةها ضــــةند

 ويَنةيةكى هةمةرةنط هيوادارم جيَطاى رةزامةندى ئيَوةى خؤشةويست بيَت..

 

,03:32 , 2008/5/2 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

بيبليؤگرافياى رۆژنامەگەرى لەدەڤەرى مەخموور (1991-2008)

بةختيار ثالاَنى

Bakhtear_palany@yahoo.com

بةرلةوةى باس لةيةكةمين بلاَوكراوةى دةظةرى مةخموور بكةم دةبىَ ئةوة بلَيَين كةزؤريَك لة نووسةرو رؤذنامةنووسانى مةخموور لةسالاَنى حةفتاو هةشتاكان بابةت طةليَكى زؤريان بلاَوكردؤتةوة لةرووثةرى رؤذنامةو طؤظارةكانى ئةو سةردةمة وةكو(كاروان ، رةنطين ، هاوكارى، ثاشكؤى عيَراق.....) بةلاَم لةطةلَ ئةوةى كؤمةليَك نووسةرى باش هةبوونة بةلاَم نةبؤتة  هؤى ئةوةى كة بتوانن تةنيا بلاَوكراوةيةك لةو سنوورة دةربكةن، بةطويَرةى ئةو زانيارييانةى كةمن بةدةستم طةيشتووة تاوةكو راثةرينى بةهارى 1991 هيض  رؤذنامةو بلاَوكراوةيةك لة مةخموور دةرنةضووة.ديارة دواى راثةرين هةلومةرجيَكى وا رِةخسا كة دةرطا لةبةردةم هةموو دةروازةكانى ذيان كرايةوة، سةرجةم ضين وتويَذةكان كةوتنة كار بةتايبةت ضين وتويَذى نووسةران و رؤذنامةنووسان، كةواتة راثةرين دةروازةيةك بوو بؤسةرهةلَدانى يةكةمين بلاَوكراوةى مةخموور، ئةطةر ضى مةخموور تةنها (20) رؤذ ئازادى بةخؤيةوة بينى بةلاَم بوة مايةى دةرضوونى يةكةمين طؤظار ئةويش طؤظارى (قةرةضووغ)بوو، ليَرةدا ناوى سةرجةم ئةو طؤظارو بلاَوكراوةو رؤذنامانةى مةخموور دةخةينة روو، هيوادارم بتوانم خزمةتيَكى بضووكى رةوتى رؤذنامةطةرى كوردى وميَذووى ئةو دةظةرة بىَ نازة بكةم. 1-طؤظارى (قةرةضوغ)ذمارةى (1)ى لة تشرينى دووةمى 1991 دا دةرضووة، طؤظاريَكى رؤشنبيرى وطشتى وسةربةخؤية،سىَ مانط جاريَك لة مةخموور دةردةضيَت، لة لاثةرةى يةكةمى طؤظارةكة نووسراوة (قةرةضوغ مينبةريَكى ئازادة بؤهةموو نووسةريَكى كورد لة هةر كويَيةكدابيَت)، سةرنووسةرى طؤظارى قةرةضوغ بةريَز(غةفوور مةخموورى)بووة،كة جيَطةى خؤيةتى ليَرةدا باسى بكةين و ئاماذةى زياتر بة ماندووبونى ئةو بةريَزة بكةين كة توانيويةتى بةيارمةتى ضةندكةسيَك وبةيارمةتيةكى كةمى ماددى ئةو طؤظارة دةربكات،جيَطرى سةرنووسةر(عةبدولرةحمان بيَلاَف) بووة،دةستةى نووسةرانى بريتى بووة لة (جةميل سنجاوى) و (سؤران قارةمان). طؤظارى قةرةضوغ ثةيامنيَرى لةسةرجةم شارةكانى كوردستان هةبووة بؤ نممونة ثةيامنيَرى دهؤك(غياث الدين نةقشبةندى)و، ثةيامنيَرى سليَمانى (ئةحمةد عارف)و، ثةيامنيَرى شارى كةركوك(ئازاد هةمةوةندى)بووة. 2- طؤظارى (قةرةضووغ) دواى دابرِانيَكى زؤر لة دةرضوونى يةكةمين بلاوكراوةى مةخموور بة ناوى (قةرةضوغ) جاريَكى طؤظارى (قةرةضووغ) دةرضؤتةوة واتة هةشت سالَ تةواو ئةم طؤظارة لةدةرضوون وةستاوة،لة ماوةى ئةو هةشت سالَة نةلةمةخموور و لةهيض شاريَكى ديكة هيض رؤذنامةو بلاوكراوةيةك لةسةر مةخموور بلاونةكراوةتةوة. ئةم جارةشيان بةهيمةتى و ماندووبونى بةريَز (غةفوور مةخموورى) طؤظارى قةرةضووغ دةرضوتةوة، ذمارة (1)ى طؤظارى قةرةضووغ  لة بةهارى (1999)دا دةرضووة، طؤظارى قةرةضووغ طؤظاريَكى سياسى رؤشنبيرى طشتى ية ، هةريَمى قةرةضووغى يةكيَتى نةتةوةيى ديموكراتى كوردستان دةرى دةكات، ذمارة يةكةمى لة بةهارى 2699ى كوردى بةرامبةر 21-3-1991 دةرضووة،  طؤوارى قةرةضوغ  (9) ذمارةى لىَ بلاَوكراوةتةوة بةلام لة شةش بةرط بةم جؤرةى خوارةوة ذمارةكانى (1-2-5) بةجيا دةرضوونة بةلام ذمارةى (3-4) لةبةرطيَكدا دةرضووة،هةروةها  ذمارةكانى (6-7) بةيةكةوة دةرضووة، ذمارةى(8-9) بةيةكةوة لةبةرطيَكدا دةرضووة كة دوا ذمارةيةتى.ئةطةر سةيرى ذمارةكانى قةرةضووغ بكةين لةبةر ضةند هؤيةكى دياريكراو لةبةر بةرذةوةندى نووسةران هةتا ذمارة(5) ناوى هيض نووسةر ورؤذنامةنووسيَك ديارى نةكراوة، بةلاَم لة ذمارة(5)ى كةلة بةهارى 2700(سالَى 2000) دةرضووة ، خاوةنى ئيمتيازى نووسراوة كة(د.شاخةوان خاليد)بووة، سةرنووسةرةكةى (ريَكار مةخموورى)بووة، بةسةر ثةرشتى (هةنطاو قةرةضووغى)بووة، دةستةى نووسةرانى نووسراوة (سةردار ديبةطةيى، فةريد مةخموورى، رةوا بلباس، ثةروةر ثالاَنى) ، لةلاَم لة ذمارةى (8-9)يدا هةندىَ طؤرانكارى بةسةر ستاظى نووسين داهاتووة سةرنووسةرةكةى بووةتة(رةوا بلباس) وسكرتيَرى نووسينى بؤ زيادكراوة ئةويش(ثةروةر ثالاَنى)بووة،هةروةها دةستةى نووسةرانى بةم شيَوةية نووسراوة( سةردار ديبةطةيى، كةريم مةلا،بلَند قةراجى، سيامةند قادر). ئةوةشمان لةبيرنةجىَ ئةم طؤظارة وةرزى بووةو، دوا ذمارةى(9)ية كةلةزستانى 2702كوردى (2003) بةردةوامبووة.

 


,22:41 , 2008/3/28 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

مەخموور لەدواى هەلەبجەوە فەرامؤشكراوترين شارى كوردستانە

مةخموور شاريَكى كوردستانة ياخود راستتر بليَم طونديَكى كوردستانة، ضونكة هيض سيمايةكى لةشارناضيَت.زؤرجار وتوومة مةخموور لةدواى هةلةبجةوة ديَت لةويَرانى وفةرامؤشكردندا.ئةوةى دةمةوىَ لةسةرى بدويَم رووداوةكانى ئةم دواييةى مةخموورة. دوا بةدواى تةقينةوةكةى  13-5-2007 لةمةخموور كةزياتر لةسةد هاوولاتى شةهيدوبريندارى ليَكةوتةوة. لةدواى ئةوكارةساتةوة بةتةواوةتى ذيان لةمةخموور وةستاوةوهةروةك بلىَ ى خؤلَى مردووى بةسةرداكرابيَت واية،سةرتاثاى كؤلاَن وطةرةكةكانى مةخموور بةديوارى خؤلاوى يةكجار ترسناك طيراون بةجؤريَك هاتوضؤى ئؤتؤمبيَل وهاوولاتيانيش لةشةقامة سةرةكييةكان قةدةغةكراوة.ليَرةدا جيَطةى خؤيةتى لةدةسةلاَتدارانى مةخموور بثرسين هةرضةندة نازانم روو لةكام بةرثرس ولايةن بكةم تائيَستاكةس نازانين مةخموور سةربةهةوليَرةياخودموسل، ئةوةى ديارة مةخموور وةك هةريَميَكى بىَ خزمةتطوزار وبىَ ساحيَب دةردةكةويَت، ئةو ديوارة خؤلاويانةى مةخموور هةندى تر خةلَك دةترسيَنىَ، بؤية دةثرسم دواى زياتر لةهةشت مانط بةسةر تةقينةوةكةى مةخموور جيَطةى خؤيةتى ئةم ديوارة خؤلاوييانة لاببردريَن ولةجيَطةى ئةو ديوارانة طرنطى بدريَت بةتوندوتؤلَ كردنى خالَةكانى ثشكنين وقايمكردنى  ثرسطةو دةروازةكانى مةخموور، ئيَستاكة ئةو ذمارة زؤر زؤرةى لةسةربازوسوثا لةمةخموور هةية ثيَم واية دةتوانن ثاريَزطارى لةوناوضةية بكةن. خاليَكى تر ئةويش ئةوةية كة لةدواى تةقينةوةكةى مةخموور دةست بةجىَ برِياردرا قايمقامى مةخموور لاببردريَت وبةريَوةبةرى ناحيةيةك بكريَتة قايمقام هةرجةندة نازانم هؤطارةكانى لةبةرضى بووة بةلاَم دلنيام لةوةى هيض طؤرانكارييةكى ئةوتؤى نةكردة سةر كاروضالاكييةكانى ئةو دةظةرة بةثيَضةوانةوة هةندةى تر بارودؤخى مةخموور شلةذاوة بةجؤريَك خةلَكى كؤض دةكةن ومةخموور جىَ دةهيَلن.لةكؤتاييدا ئةوةى ماوة بيلَيَين كةمةخموور ثيَويستى بة ثرؤذةى ئاوةدانكردنةوةى بةردةوام هةية،بةتايبةت لةبوارةكانى ئاوةدانكردنةوةى طوند وديَهاتةكان و هةروةهادروستكردنى شةقامى نوىَ ودروستكردنى نةخؤشخانةيةكى طةورة وضةندين ثرؤذةى تر بةجؤريَك ثيَويست دةكات كةحكومةتى كوردستان بودجةيةكى تايبةت بؤدةظةرى مةخموور تةرخان بكات، بؤئةوةى كةميَك لة ئازارو مةينةتيةكانى خةلَكى ضةوساوةى ئةو دةظةرة كةم بكاتةوة. بةوهيوايةين لةبةرنامةى  سالَى نوىَ حكومةتى هةريَمى كوردستان برِيار لةسةربودجةيةكى دياريكراو بدريَت بؤ مةخموور بؤ ئةوةى جاريَكى تر ذيان بطةريَتةوة دؤخى جارانى...

,19:51 , 2008/2/4 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت

مەخموور لە گەشتەكەى (نؤلَد)ە ى ئەلَمانى سالَى(1892) دا.

- بةختيار ثالانى 3-2-2008

زؤر دةميَكة دةمةوىَ لةسةر ميَذووى شارى مةخموور بنووسم،بةلاَم لةبةرئةوةى سةرضاوةيةكى زؤر لةبةردةست دانيية،بؤيةئةم بابةتةم دواخست.بةلاَم كاتيَك طةشتنامةكةى (بارؤن ئيدوارد نؤلَد)ى ئةلَمانيم خويَندةوة كةبةناونيشانى((طةشتيك بةعةرةبستان وكوردستان وئةرمةنستاندا))كةبةشى دووةمى طةشتةكةى لةلايةن(د-حةميد عةزيز)وةرطيَردراوةتة سةرزمانى شيرينى كوردى.ئةم كتيبةدا طةشتةباسيكى جوطرافى-ميَذوويية بةشيَوةى يادداشت بلاوكراوةتةوة،زؤر زانيارى وورد وطرنطى دةربارةى ميَذووى ئةوسةردةمةى كوردستانى تيداية بةتايبةت من ديمة سةر ئةويةشةى كةباسى مةخموور وديبةطةى كردووة،ثيَش ئةوة دةبىَ ئةوة بزانين كةئةوطةشتةى(نؤلد)ة لةدةوروبةرى سالى(1892)دابووة. سةرةتائةم طةشتيارة ئةلمانية باسى ديبةكة دةكات كةئةوكات بةويدا تيثةريوة لةمبارةيةوة دةليَت:بةمةزةندى من لةم ناوضةيةدا (3500 تا4000)كةسى سةر بةخيَلى دزةيى دةذين وبةثيَ ى ئةوخانوبةرةى خةلك ليَرة هةيةتى وئةو ئاذةل و ضيَلَ وطاوان ورةشةولاخانةى بةرضاو دةكةون خةلَكةكة دةبىَ دةست رؤيشتوو تيَروتةسةل بن ودةليَت:ئةو ولاَخة بةرزانةى من ليَرةديومن رووى ئةوةيان هةية لةثيَشانطاكاندا نيشان بدريَت.دواتر باسى ضياى قةرةضووغ دةكات ودةليَت:قةرةضووغ زنجيرة ضيا وبةرزايية لةهةندىَ لاوة ديمةنيكى رؤمانسى هةية،بةتايبةت لةو دؤلَ ونشيَوةيةدا(مةبةستى دةرطاى بازارطةية)كةدوور لة ئاواييةكان طؤرستانى لىَية(مةبةستى طؤرستانى حوسينة غازية). دواترديَتة سةرباسى مةخموور ودةليَت:هةركةلةونشيَوى ودؤلةى قةرةضووغ دةربازبوى دةست بةجىَ مةخموور ديَتةبةردةست ولةباسى (قشلَة)ىمةخموور دادةليَت:لةمةخموور قشلَةيةك (سةرا)دروستكراوة نزيكةى(200000)ماركى ئةلمانى تىَضووة.خانوويَكى سةخت وقايم ورةختةية،كاربةدةستانى بةريَوةيةرى مولَكى ميرى ية وجةندرمةى تيايدا دةذين.دواتردةليَت:ئةم قشلَة سةختة تةنيا يةك دةروازةى قايمى ئاسنى هةية بةبىَ ثةنضةرة،لةهةرضوارلاوة كون لةديوارةكانيدا بةدى ئةكريَن،ئةم كونانة ئةتوانرىَ لةلايةن(40-50)جةندرمةوة بةكاربهيَنريَن بؤ تةقةكردن لة ضةتة وريَطر وهيَرشى ثياوخراثان. دواتر جاريكى ديكة ديَتةوة سةرباسى مةخموور دةليَت:مةخموور كةوتؤتة نيَوان ديبةطة و وادى بيشارة واتة لةهةرلايةكةوة نزيكةى(28)كم دوورة.ئةوةى جيَطةى سةرنج وتيَبينية لةوكاتةدا خةلَكى مةخموور بةفرياى ئةو طةشتيارة ئةلمانية كةوتوون ويارمةتيان داوة هةروةكو خؤى دةليَت:ئةمجارة مةخموور لة لىَ قةوماندا فريام كةوت ودالَدةى دام وبوو بةثةناطةم.لةكؤتايى طةشتةكةى (نؤلَد)ى ئةلَمانى بةمةخمووردا باس لةوة دةكات لةوكاتةى بةمةخموور تيَثةريوة باو وباران وتةرزةيةكى زؤر باريوة وةك دةليَت:هةركة كةيشتمة مةخموور وثيَشةنطى كاروان خؤى بيَرةواكرد تةرزةي تايين وةك كوندةى سةر بةرةو ذيَر ئاسايى دةستى بةبارين كرد هةركلؤ تةرزةيةك ئةوةندةى طويَزيَكى باش بووة،ديسانةوة دةليَت:ئيتر خيَراخؤمان بةمةخمووردا كردوو قوتاربووين بةبىَ ئةوةى تاكةولاخيَكمان هيضى لىَ بيَت ياخود تاكةكةسيَك ئازارى ثيَ بطات.ئةوةى ماوة بيلَيَم ئةوةية كةثيَويستة لةسةرهةموومان هةرضى شويَنةوارو ئاسةوارى كؤن هةية بيثاريَزين، ضونكةهةموو ئةمانة بةشيَكن لة ميَذووى ئةو شارة كورديية،بةتايبةت هةردوو قشلَةى (مةخموور وطويَر) ثيَويستة بةرثرسانى ناوضةكة دةست بةجىَ كاربؤ ئةوة بكةن نةهيَلَن دةستكارى ئةم قشلَةية بكريَت نةخاسمةتيَكبدريَت ، هةركاريَكى لةو جؤرة ثيَم  واية بريتية لة شيَواندن وتيَكدانى ميَذوو وجوطرافياى ناوضةكة وكوردستان بةطشتى...

,19:05 , 2008/2/4 ,
بۆچوونه‌کان ( 0 ) | بۆچوون | لینکی بابه‌ت